Caafimaadka, Cudurada iyo Xaaladaha
Qalal-maskaxeed: Qeybin iyo gargaar degdeg ah
Noocyo kala duwan oo ka mid ah nidaamka wadnaha iyo xididada ayaa ku jira booska hoggaanka ee adduunka casriga ah. Meteozavisimost, cayilka, culeyska joogtada ah - dhammaan waxyaabahan soo socdaa si dhakhso ah ama ka dib waxay dadka u keenaan inay tagaan dhakhtarka wadnaha oo leh cabashooyin dhiig kordha. Doonista daaweynta waxaa loogu hanjabay wadno-xanuun ama istaroog. Xaaladahan oo kale waa halis waxayna u horseedi karaan naafonimo ama dhimasho, markaa, waxay dareemeen in markasta ugu horreysa ee shaaha, waa lagama maarmaan inay la tashato dhakhtarka.
Wax yar oo ku saabsan cudurka
Cilad murugo leh ayaa ah xaalad jireed oo uu ku jiro kororka cadaadiska dhiigga.
Waxay ku dhici kartaa da 'kasta, laakiin badi bukaanku waxay xisaabtamayaan kuwa ka soo gudba calaamadda 50-sano. Kiisaska dhibaatooyinka waxay dhacaan inta badan 30 ama 20 sano.
Midkoodna cudurada halista ah ee calaamadaha wadnaha waa caymis, laakiin kuwa isbedelaaya cadaadiska ayaa ah halis weyn.
Dhibaato ayaa dhici karta iyadoon wax sabab ah ama sababo xaalado gaar ah leh.
Aad ayey muhiim u tahay bukaanada noocan oo kale ah in ay tirtiraan kicinta wakhtigooda, si ay u bixiyaan diyaarinta lagama maarmaanka ah, iyo xaaladaha daran ee loogu talagalay ambulance.
Sida laga soo xigtay xogta rasmiga ah ee rasmiga ah, dhibaatada ba'an ayaa ah sababta ugu weyn ee keenta dhakhaatiirta guriga, oo aan ka badnayn 25% dadku waxay bixin karaan kaalmo waqtigooda ah.
Noocyo
Baadhitaanku wuxuu u socon karaa habab kala duwan. Kala soocida dhibaatooyinka hargabku waxay ku saleysan yihiin darnaanta bukaanka. Waxaa loo qaybiyaa noocyada soo socda:
- Marka ugu horeysa (aan aheyn). Waxay si fudud u qulqulaysaa oo ma aha halis khatar ah oo bukaanka ah. Waxaa laga yaabaa inuu kiciyo madax-wareer, xanuun, cadaadis xabadka, lallabbo iyo matagid. Iyada oo bandhigyada ay suurtogal tahay in ay si madaxbannaan ula tashadaan. Si arrintan loo sameeyo, waa inaad qaadataa meel bannaan oo aad cabto daawooyinka uu kugula taliyo dhakhtarkaaga.
- Midka labaad. Waxay ku xiran tahay miisaan culus. Maqnaanshaha daweynta, xubnaha kale ayaa badanaa la saameeyaa. Bukaankan si deg deg ah wuxuu u baahan yahay daryeel caafimaad oo degdeg ah. Cudurrada ugu badan ama istaraashka ayaa ku dhaca bukaanadaan. Sidaa darteed, waxaa lagu talinayaa in lala socdo caafimaadka iyo isbedelka cadaadiska dhiigga.
Iyadoo ay ku xiran tahay arrimo sababtay sii xumaanta fayoobida, qiyaasta casriga ah ee dhibaatada qotodheerta waxay u qaybisaa noocyada soo socda:
- Neurovegetative. Ma aha mid la xidhiidha waxkasta oo ka yimaada xididdada wadnaha iyo xididdada dhiigga. Waxay u muuqataa sida falceliska diiqadda ba'an. Waxay muujinaysaa qaabka lallabbada, matag, dawakh iyo madax xanuun. Wuxuu celcelis ahaan kudhowaad 2 saacadood. In lagu daaweeyo bukaan-jiifka uma baahna. Qaar badan oo la kulmay calaamadahaas waxay ka baqeen in uu istaroog ku dhaco ama wadne xanuun. Sida laga soo xigtay dhakhaatiirta, marka maqnaanshaha cudurada kale, sidoo kale wax khatar ah kuma lahan nolosha.
- Biyo-cusbo. Waxay ku dhacdaa natiijada ka dhalatay nidaamka renin-angiotensin-aldosterone, kaas oo xukuma dheelitirka gudaha. Bukaanku waxaa laga yaabaa inuu ku dhaco calaamadaha caabuqa, xakamaynta dhaqdhaqaaqa, madax-xanuun daran. Xaaladdani waxay socon kartaa dhowr maalmood.
- Encephalopathy. Waxay keenaysaa khatarta ugu weyn ee dhacdooyinka stroke iyo weerarada wadnaha. Bukaanada noocan oo kale ah waa in ay helaan daryeel caafimaad oo deg-deg ah, kiis ka soo horjeeda, qabashada suuxdinta suuxdinta ee asalka u ah khalkhalka ba'an ee wareegga maskaxda, oo ay ku xigto jabinta unugyada. Badanaa dhakhaatiirtu ma haystaan wakhti ay ku yimaadaan wakhtigooda oo ay sheegaan dhimashada bukaanka.
Maxaa keenaya sii xumaanta wanaagga
Waxay badanaa dhacdaa in ka dib markii uu ku dhaco dhiig-karka, qofku ma fahmi karo waxa ka careysiiyay. Sababaha ugu caansan waxaa ka mid ah:
- Shoog maskaxeed oo xoog leh;
- Isbeddel adag oo cimilada ah, gaar ahaan, isbeddelka cadaadiska atmospheric, dabaysha, roobka, iwm .;
- Isticmaalka cuntooyinka qaarkood, gaar ahaan cusbo;
- Qaadashada mukhaadaraadka qaarkood ama joojiso;
- Isticmaalka khamriga, sigaar cabista.
Marka loo eego tirakoobyada, inta badan cadaadisku wuxuu ka soo baxaa farxad badan iyo argagax, sidaas awgeed bukaanku waxay u baahan yihiin inay isku soo baxaan, haddii kale waxay u horseedi kartaa dhibaatooyin caafimaad.
Astaamaha
Iyadoo lagu saleeynayo qiyaasta dhibaatada ba'an, ayaa rugta caafimaadku si weyn u kala duwanaan kartaa. Qof kastaa waa shakhsi ahaan wuxuuna qaadaa cadaadiska siyaabo kala duwan. Mid ka mid ah, calaamad 180 ah ma aha khatar dhab ah, kan kale, 130 waa mid muhiim ah.
Calaamadaha ugu caansan ee dhibaatooyinka hore ayaa waxaa ka mid ah:
- Xaalad aad u xumayd oo caafimaad;
- Tabar-darrada gacmaha iyo lugaha;
- Joogista socodka;
- Dhammaan jidhka oo dhan;
- Madax xanuun iyo xanuunka wadnaha;
- Dareenka xoqitaanka laabta;
- Muuqaalka muuqaalka madow "duqsigu" ka hor indhaha;
- Ku xad-gudbidda dhaqdhaqaaqa;
- Lalabbada daran iyo matag aan u keenin gargaar.
Haddii bukaanka aan la siin gargaarka lagama maarmaanka ah, waxaa jira khatar aad u weyn oo ah dhibaatooyinka laga yaabo inay dhacaan:
- Suuxdin;
- Dhammaystiray ama qayb ka mid ah curyaanka;
- Dhibaatada hadalka;
- Aragga oo lumay;
- Qalab wadnaha oo loo xiro wadno xanuun.
Darajada darnaanta iyo darnaanta waxay ku xiran tahay kala soocidda dhibaatooyinka ba'an.
Gargaarka Koowaad
Marka ay jiraan calaamadaha ba'ani, waa inaad jiifisaa oo cabirtaa cadaadiska. Haddii indices ay yihiin kuwo aan ku qanacsaneyn, waa lagama maarmaan in la siiyo daawooyinka hoos u dhiga cadaadiska dhiigga iyo lacagaha dheeraadka ah, iyada oo ku xiran kala soocida dhibaatada hypertensive (seddex-dhibcood, xanuunka xanuunka, iwm.).
Si ka duwan sida kiniiniyada antihypertensive, cirbadaha ayaa dhaqso u dhaqma, sidaas awgeed waa laga doorbidi karaa inay sameeyaan intii suuragal ah.
Xaaladda caafimaadku waa inay hagaajisaa kadib 10-30 daqiiqo. Haddii tani aysan dhicin 2 saacadood gudahood, waa inaad wacdaa dhakhtarka guriga.
Ka hor inta ambalaasku yimaado:
- Si tartiib ah dib ugu soo laabto madaxooda;
- Codso qaboojiye qabow madaxa (on the occiput);
- Xorow goobta xabad.
Cabbitaanka wakhtigaan laguma talinayo. Socodka dareeraha ayaa kicin kara xasilooni, oo keena cadaadiska.
Is-maamulidda daawooyinka adoon la tashan dhakhtar iyo dejinta ogaanshaha saxda ah waxay noqon kartaa khatar.
Sidee si sax ah u cabbiraan cadaadiska
Si loo ogaado nooca noocyada kala soocida dhibaatooyinka ba'an, waxaa ku filan in lagu helo tonometer gacanta - qalab lagu cabbiro cadaadiska systolic iyo diastolic.
Waa inay ku jirtaa golaha dawada ee qof walba oo la dhibaataysan dhibaatadan.
Maanta, waxaa jira xulasho weyn oo qalabka sida, waxay noqon karaan:
- Mechanical.
- Semi-automatic.
- Automatic.
- Mercury.
Dhammaantood waxay si fiican ula qabsadaan shaqada ugu weyn ee cadaadiska qiyaasaha waxayna ku kala duwan yihiin:
- Tirada sifooyin dheeraad ah;
- Kharashka;
- Tilmaamaha farsamada;
- Naqshad.
Qof kastaa wuxuu awoodi doonaa inuu doorto ikhtiyaarka ugu haboon ee naftiisa.
Si aad u hesho natiijo lagu kalsoonaan karo ee cabirka, waxaa lagama maarmaan ah in la xusuusto qaar ka mid ah qaababka geedi socodka;
- Kahor bilawga waa inay ahaataa 10-15 daqiiqo nasasho;
- Kuwa gacanta ku haya waxaa lagu riday gacanta bidix ee gacanta bidix, kuwa bidixda ah ee lid ku ah;
- Biyaha kaydka ah ee hawada la siin doono waa in ay ahaato heerka wadnaha oo aan si aad ah u xirneyn garabka si ay u xusaan suxulka.
Marka la qiimeynayo natiijooyinka, waa in la tixgeliyaa in tusaha laga soo xigtay 140 dusha sare iyo 90 hoose oo ka sareeya, inkastoo dhammaan shakhsiyaadka.
Isbitaaleynta
Daaweynta bukaan-jiifka ee u baahan baahida qiyaasta daran ee dhibaatooyinka ba'an. Daryeelka degdega ah wuxuu badanaa badbaadin karaa nolosha bukaanka. Ka dib markaad hesho, daraasadaha soo socda ayaa la qaban doonaa:
- Aaladda korontada;
- Kormeerka hawlaha wadnaha ee Holter;
- Qalabka electroencephalogram;
- Dopplerography of maraakiibta;
- Echocardiography;
- Ultrasound ee nidaamka kaadida;
- Falanqaynta dhiigga ee guud iyo kan biyoodka.
Daaweynta waxaa si gooni ah loo doortaa, iyadoo ku saleysan natiijooyinka sahanka.
Daawooyinka la qoray
Xulashada habka dawada ee wax ku oolka ah waxaa fuliya dhakhaatiirta wadnaha.
Qaybaha ugu badan ee daawooyinka loo isticmaalo ee ka takhalusi kara dhibaatooyinka ba'an sida ay sheegayso qeexitaanka WHO waa:
- Nitrates.
- Bloodhadlayda Calcium channel.
- Ka hortagga ACE.
- Alpha-adrenomimetics.
Waxay noqon kartaa:
- "Nitroglycerin".
- "Maqaayad".
- "Captopril".
- "Korintos".
Bukaanno badan ayaa laga yaabaa in ay u baahdaan daaweyn is barbardh ah oo leh nephrologist, oculist, pulmonologist, neurologist. Waxay magacaabi karaan ballan dheeraad ah:
- Furosemide.
- "Magnesium sulfate".
- "Arfonada".
- "Benzohexonium".
- "Diazepam" iyo kuwo kale.
Kiliinikada fudud iyo kala-soocida dhibaatooyinka ba'an ayaa u baahan daaweyn degdeg ah. Waa ku filan inaad cabto daawo hore u soo qoray takhtar.
Cawaaqibta
Khatarta ugu weyn ee cadaadiska dhiigga sare waa horumarinta dhibaatooyin daran. Gaariga weyn wuxuu ku dhacaa:
- Keli;
- Maskaxda iyo CNS;
- Indhaha.
Cudurka daran ee dhiig-karka wuxuu awood u yeelan karaa:
- wadnaha daran ama joogtada iyo yaridu pulmonary ;
- Xanuunka Miyakarta;
- Angina Pectoris;
- Stroke;
- Cudurka daacuunka iyo xinjirowga sambabada.
Dhammaan cuduradani halis ayay u yihiin nolosha, marka, marka calaamadaha ugu horreeya ee kororka cadaadiska soo muuqdaan, tallaabooyinka loo baahan yahay in la qaado.
Talooyinka dhakhtarka
Bukaan-jiifka oo soo maray dhibaatooyin culus, oo kala-sooca oo hoos yimaada nooca labaad, waa inaad si taxadar leh ula socotaa caafimaadkaaga oo aad raacdaa xeerarka fudud:
- Maalin kasta waxay cabbirtaa heerka cadaadiska dhiigga;
- Qoraan tilmaamihii la helay ee dokumenti gaar ah;
- Fiiri cuntada;
- Subax walba si aad u samayso jimicsi, isqorista barkadda;
- Aan cabin khamriga;
- Si loo joojiyo sigaarka;
- 6dii biloodba mar booqo dhakhtarka wadnaha, haddii loo baahdo, khabiiro kale oo takhasus leh.
Haddii gobolkani uu yahay mid aan ku habooneyn qof, waa in weli la baaro. Maqnaanshaha cudurada, waa inaad ka fogaataa cadaadiska dareenka iyo diiqada.
Xayiraadda Raashinka
Nafaqada ayaa kaalin muhiim ah ka ciyaareysa soo kabashada. Qodobka ugu muhiimsan ee cuntada waa in la yareeyo cunto qaadashada kalooriyada.
Waxaa lagama maarmaan ah in laga saaro:
- Duufaan;
- Fataha;
- Sweet;
- Daadin;
- Aalkolada.
Waxaa lagula talinayaa in aad cunto wax badan:
- Khudaarta la qalajiyey;
- Mashiinka;
- Faraha Rose;
- Kaabashka;
- Baradhada;
- Dalagyada;
- Greens;
- Bees;
- Dub currant.
Waxay dhammaantood hodan ku yihiin magnesium iyo potassium, taas oo saameyn ku yeelan doonta nidaamka wadnaha, maskaxda iyo kelyaha, kuwaas oo ah xubnaha "bartilmaameed" leh cadaadiska dhiigga oo sii kordhaya.
Dhibaatooyinka qotada dheeraadka ah, kala soocidda, dhibaatooyinka iyo daryeelka degdegga ah ayaa ah macluumaad muhiim ah oo faa'iido u yeelanaya bukaanka iyo asxaabtiisa. Waxay keenaan xaalad halis ah, oo matalaysa khatar dhab ah nolosha. Bukaanka noocan ah waa in had iyo jeer la socdo kantaroolka cadaadiska dhiigga iyo dawada ee xabadka daawada guriga.
Khatarta ugu weyn waxaa wajahaya dadka aan aqoonin dhibaatooyinkooda. Marka weerarka degdega ahi dhaco, badanaa ma haystaan daroogooyinka saxda ah, mustaqbalkoodana waxay ku xiran yihiin waqtiga imaanshada ambalaaska.
Similar articles
Trending Now