Caafimaadka, Xasaasiyad
Falanqaynta alerjiga carruurta. Astaamaha iyo daaweynta xasaasiyadda
Laga soo bilaabo waalidiinta waxaa badanaa maqli kara in cunug ka dib socdaalka wadada si lama filaan ah u bilaabmayo hindhisada, wuxuu leeyahay cuncun oo sanka sanka, cune xanuun, nuugid. Calaamadahaas oo dhan waxay tilmaamayaan in ilmuhu la kulmo xasaasiyad, jidhkuna wuxuu siiyay jawaab celin isku mid ah. Waa wax uun marka uu dhaco xilliga ubax ee dhirta, dhoobada, løndag, laakiin waxaa jira xaalado marka calaamadaha noocan oo kale ah ay muujinayaan sanadka oo dhan. Calaamadaha ugu horreeya waxaa lagama maarmaan ah in la tasho dhakhtar. Immunologist, baaritaan hordhac ah ka dib, ka codsaday in ay gacan falanqaynta on xasaasiyadda. In carruurta, waxaa soo baxay habab dhowr ah, gebi ahaanba aan xanuun lahayn. Kee iyaga ka mid ah oo wargelin ah, waxaan isku dayi doonaa inaan fahamno maqaalkan.
Maxay carruurtu u qaadaan dareen-celinta xasaasiyadda?
Sida laga soo xigtay dhakhtarrada, qiyaastii 40% dadka ku nool dunida ayaa ku xanuunsada xasaasiyad. Cudurkaan wuxuu ku dhacaa sababtoo ah cillad jidhka ah. Antigen, is geliyey dhiig ka yimaado xiriir la meydadkii immunoglobulin E, iyo wax kasta oo noqon doono ganaax, laakiin waxaa jira dareen-celin ah, oo waxaa jira walxaha sida serotonin iyo histamine. Waxay sidoo kale ka xanaajiyaan jirka marka ay bilaabanayaan geedi socodka bararka.
Cilmi-baaristu waa sida sayniska. Magaalada Moscow iyo magaalooyinka kale, takhaatiirta cudurrada ayaa ka caawiya sidii ay ula qabsan lahaayeen qof cudurka qaba sida xasaasiyad. Waxay leeyihiin khibrad ballaadhan, qabashada imtixaanada casriga ah, falanqaynta, waxay tilmaami karaan badeecada ama dhirta, taas oo jidhka ka jawaabta.
Sida caadiga ah, dhibaatooyin isku mid ah ayaa ka yimaada dadka ku nool magaalooyinka waawayn, hawada dabaysha, shirkado badan oo waaweyn. Badanaa cudurku waxaa laga heli karaa carruurta. Xasaasiyadda xooggani waxay keeni kartaa dhibaatooyin badan, laga bilaabo cuncunka caadiga ah iyo soo afjarida bararka Quincke.
Waa maxay sababta carruurtu u xanuunsanayaan cudurkaan? Waxaa jiri kara sababo dhowr ah:
- Xuduud
- Isticmaalka hooyo mustaqbalka cunista cuntada xasaasiyad inta aad uurka leedahay.
- Maqnaanshaha naas-nuujinta.
- Hordhaca hore ee cuntooyinka dhameystiran.
Dhakhaatiirtu waxay hubinayaan in sababta xitaa ay tahay xitaa daciifnimada bini-aadannimada.
Aqoonsiga cudurada halista ah
Dad badan ayaa waydiinayaan sida uu cudurku u muuqdo. Ka dib marka walxaha (alerjiyadu) gasho dhiig, jidhku wuxuu bilaabaa nidaam barar ah. Calaamadaha ugu horeeya waxay noqon karaan:
- Neefsashada liqitaanka, ciriiri sanka.
- Casaanka indhaha, indhaha.
- Niyadjab.
- Finan maqaarka.
- Qufac qalalan.
- Ku adkee cunaha.
Calaamadaha badanaa waxaa lagu wareersan karaa ARI banaanka, laakiin haddii ay dhacaan iyaga oo aan ku kicin heerkulka jidhka, waxay leeyihiin wareeg ah, oo si lama filaan ah u muuqda oo u eg sida aan la isku haleyn karin, waxaa habboon in la arko dhakhtar - waxaa laga yaabaa in cunugga uu xasaasiyad leeyahay.
Calaamadaha ugu horeeya ayaa la helay, waxa la samaynayo marka xigta?
Haddii waalidku tuhunsan yihiin in ilmahoodu yahay xasaasiyad, waa inaad aragto dhakhtar. Hooyooyinka intooda badan ma degdegaan si ay taas u sameeyaan oo ay ku qaataan imtixaanka looga saaro guriga. Nuxurkiisu waa inuu si madaxbannaan u aqoonsado xasaasiyadda. Cunuga waxaa la geliyaa cunto adag, oo walxaha laga yaabo inay bixiyaan falcelin isku mid ah. Nidaamkani waa mid aad u dheeraaday, iyo, sida caadiga ah, aan ku habboonayn. Imtixaanka noocan oo kale ah ayaa la samayn karaa oo kaliya haddii calaamadaha cudurka ee aan dhibsanayn ilmaha iyo xaaladdiisa guud waa caadi.
Xaalad kasta, ka dib booqashada rugta caafimaadka ayaa dhakhtarku ku siin doonaa baaritaanka alerjiga. In carruurta, waxaa la fuliyay in siyaabo dhowr ah: sampling dhiig ka xididka, therapy subcutaneous. Laakiin ka hor waxaad u baahan tahay inaad sameyso taariikh cad. Waxaa ku jiri doona waxyaabaha soo socda:
- Cunto fara badan oo cunuga ah.
- Joogitaanka xayawaanka guri jooga.
- Xaqiiji xaaladaha qoyska.
- Jawaabta talaalka.
Kadib wixii su'aalo ah ee la caddeeyey, dhakhtarka tallaalku wuxuu go'aan ka gaari doonaa waxyaabaha xasaasiyadeed ee lagu falanqeynayo.
Falanqaynta miyuu muujinayaa jiritaanka xasaasiyad ku jirta dhiigga?
Falanqaynta xasaasiyadda, qiimaha taas oo aad u sarreeya, ayaa badanaa la yaabta waalidiinta. Qaar badan ayaa diyaar u ah inay lacag badan ku bixiyaan si ay u ogaadaan waxa sheyga ama dhirta ay saameeyeen cunuga si xun.
Ka hor inta aan la sameynin falanqaynta noocan ah, waxaa lagama maarmaan ah in la ogaado in ay jiraan cadaanyo dhiig oo ilmaha ku jira. Si taas loo sameeyo, waa ku filan inaad dhiig ka qaadato xididka. Nuxurka falanqayntan ayaa ah in la muujiyo diiradda dadka ee immunoglobulin E. Dhamaan dadka caafimaad qaba qeybtaani waxay ku jiraan tiro yar. Caadi ahaan qiimaheedu waa qiyaastii 100 unug 1 ml oo dhiig ah. Haddii calaamadaha la kordhiyo, waxaan si ammaan ah u oran karnaa in ay jirto fal-celin silsiladeed, taas oo ay sabab u tahay calaamadaha xasaasiyadda.
Sida loo diyaariyo falanqaynta si sax ah
Si loo baaro xasaasiyadaha xasaasiyadda, wax diyaarin gaar ah looma baahna. Waxa kaliya ee la tixgeliyo waa:
- Ha sameyn falanqayn inta lagu jiro sii xumeyn.
- Ka hor intaanad ku deeqin dhiig, waxaad u baahan tahay inaad hubiso in ilmuhu aanu helin helitaankiisa.
- Ha qaadan antihistamiin 7 maalmood gudahood.
- Ilmuhu waa inuu noqdaa mid caafimaad qaba.
Tilmaam faahfaahsan oo faahfaahsan waa inuu sameeyaa dhakhtarka ka qaybgalaya.
Tijaabooyinka maqaarka: miyay macno sameeyaan?
Falanqaynta ficil-celinta xasaasiyadeed ee carruurta waxaa lagu sameeyaa kiiska marka uu dhakhtarku arko calaamadaha ugu horreeya ee cudurka. Waxay u fiicantahay inaad tan si degdeg ah u sameyso, iyadoon dib u dhigin, si aanay u sii xumayn xaaladda. Kadib, waxay ku dhamaan kartaa shoog anaphylactic ama cudurro ba'an oo daran (neefta, dermatitis iyo waxyaabo kaloo badan).
Falanqaynta xasaasiyadeed ee ilmaha wuxuu noqon karaa laba nooc: baaritaanka dhiigga iyo baaritaanka maqaarka. Dhamaadkii waa mid caan ah. Waxaad arki kartaa natiijada isla markiiba, waa xanuun la'aan, qiimo jaban. Nooc kasta oo ah cirbadaha alerjiga la isku duro qiyaastii 500 rubuc. Nuxurka habkan ayaa ah in jeexitaan yar la sameeyo maqaarka ilmaha. Nidaamku waa mid aan xanuun lahayn, badanaaba nabarka ayaa u ekaa xoqida caadiga ah. Waxaa jiri kara alerjin macquul ah oo la soo saaro, ka dib muddo gaaban oo uu dhakhtarku qiimeeyo xaaladda maqaarka. Haddii uu jiro barar, barar, casaan, tani waxay muujinaysaa in fal-celinta jirku bilowday.
Falanqaynta maqaarka loogu talagalay xasaasiyadeed ee ilmaha ayaa si joogta ah loo samayn karaa. Dhakhaatiirtu inta badan waxay qaadaan tijaabooyin dhowr ah. Laakiin waxaad u baahan tahay inaad tan sameyso si taxadar leh, si aan u dhalin kareynin ilmaha.
Waxaa jira khilaafyo
Falanqaynta xasaasiyadda, qiimaha ay gaari karaan ilaa 50 kun oo rubuc, waa sax. Laakiin wargelin kaliya hal bil ah. Ka hor intaadan qaadin, waxaad u baahan tahay inaad tagto dhakhtarka. Kaliya xirfadle (immunologist) ayaa sax u samayn kara liiska maadooyinka, badeecooyinka, dhirta, oo aad u baahan tahay inaad qaaddo shaybaarka. Marka, ilmaha, oo ku jira naas-nuujinta, ma jirto baahi loo qabo in lagu soo bandhigo alerjiyo ah miraha qalaad.
Khilaafka ku-oolka ah ee wax-qabadku wuxuu noqon karaa kiiska:
- Chemotherapy;
- Ka hortagga qalliinka ee dhowaan;
- Jir-dilista fal-celinta xasaasiyadda;
- Isbedelka cimilada;
- Talaalka;
- Jiritaanka helminths.
Xaaladaha kale, waxay ku filnaan doontaa:
- U fiirso cunto sahlan 14 maalmood;
- Isla mar ahaantaana aanad qaadanin antihistamines.
Waa lagama maarmaan in falanqaynta la qaato wakhti marka ilmuhu si buuxda u caafimaad qabo.
Waalidiintu waa inay qoraan
Waxaan jeclaan lahaa in la ogaado in xasaasiyadu tahay cudur aan cakirneyn oo waa in loola dhaqmo mas'uuliyad buuxda. Cawaaqibtu waxay noqon kartaa niyadjab. Maalin kasta ee adduunka casriga ah ayaa u dhinta shoog anaphylactic ah, oo aan ogayn waxyaabaha, walxaha, daawooyinka ay leeyihiin xasaasiyad. Sidaa daraadeed, shinni badan oo ay dad badan ku dhimi karaan waxay ku dhammaan karaan bararka Quincke.
Xataa haddii ilmahaagu uu waligaa dareen diidmo oo xasaasiyadeed, waa in mar walba armaajadaada daawada antihistamine. Fenistil waxay ku haboon tahay carruurta yaryar, Suprastin, Claritin, Loratadin iyo waxyaabo kaloo badan ayaa la siin karaa dadka waaweyn. Gaar ahaan daawooyinkaan daroogooyinka ah ee fasaxyada, sababtoo ah isbeddelka cimilada ayaa badiyaa muujiya xasaasiyadaha xasaasiyadda.
Si loo daaweeyo cudurkan waa lagama maarmaan. Haddii xilli xasaasiyad, waxay yeelan doonaan dawo ku filan in muddada sii daridda. Laakiin waxaa jira xaalado marka xasaasiyaddu ay tahay boodhka guriga, unugyada iyo waxyaabaha kale iyo walxaha kuwaas oo ah saaxiibadeena joogtada ah ee nolosha. Xaaladdan, dhakhaatiirtu waxay bixiyaan daaweyn dhawrista. Dhiigga waxaa lagu duraa goojo yar oo xasaasiyad ah, jidhku wuxuu soo saaraa difaaca jirka ee difaaca.
Si kastaba ha noqotee, daaweyntu waa inay u magacowdaa takhtar, oo isagu wuxuu samayn karaa tan oo keliya isagoo sameynaaya falanqeeye xasaasiyadeed. Caruurtu wax dhibaato ah kuma lahan alaab ururinta. Cilad-sheegiddu waa wax aan fiicnayn, laakiin aad qaali u ah.
Similar articles
Trending Now